Registreren van auteursrecht

Auteursrecht geldt automatisch. Er is geen registratie, depot, vastlegging of andere formaliteit nodig om auteursrecht te kunnen claimen. Registratie kan soms nuttig zijn bij disputen over wie de echte maker is.

Wie een werk maakt, heeft daar automatisch het auteursrecht op. Aanvragen van auteursrecht is niet nodig. Ook is er geen vereiste om het werk ergens te deponeren, te registreren of vast te laten leggen. Zelfs een copyright-vermelding (het ©-teken) hoeft niet bij een werk te staan. Als het werk origineel en (minimaal) creatief is, zit er meteen auteursrecht op.

Dit automatisme maakt het bewijzen wie het auteursrecht heeft, soms lastig. Op het moment dat er ruzie ontstaat over wie een werk van wie afgekeken heeft, kan een registratie nuttig zijn. Wie immers de oudste versie van een werk heeft, moet daar wel de maker van zijn. Er zijn diverse instanties, zoals de Belastingdienst en het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE), die een registratie of datering kunnen uitvoeren. Een envelop met het werk er in naar jezelf sturen heeft echter geen juridische waarde.

Geen registratie nodig

Wie een tekst, foto of ander werk maakt, heeft daar automatisch auteursrecht op. Er is geen aanvraagprocedure, zoals bij een octrooi (patent) of een merk, om auteursrecht aan te vragen of te registreren. Er is geen officiële instantie voor aanmelden, registreren of depot van auteursrecht. Het is dus makkelijk om een auteursrecht te krijgen, maar het is zo wel lastig om later te bewijzen dat je de maker bent van een werk.

Disputen over auteursrecht gaan echter meestal over of er een geldige licentie is, dan wel of wat de tegenpartij deed, überhaupt inbreuk is en niet bijvoorbeeld valt onder het citaatrecht. Of men stelt dat het inbreukmakende werk zelf gemaakt is en niet gekopieerd is van het werk van de eiser. Bij al die vragen is het irrelevant wie de maker is van het werk van de eiser.

De auteurswet zegt dat wiens naam bij de publicatie staat, vermoed wordt de maker er van te zijn. Dat is in de meeste gevallen voldoende. Pas wanneer beide partijen claimen de maker te zijn, is er bewijs nodig. Dat bewijs wordt meestal geleverd in de vorm van een gedateerde versie van het werk. Wie immers de oudste versie van een werk heeft, moet daar wel de maker van zijn. Hoe kon hij er anders aan komen?

De envelop: geen bewijs!

Soms wordt wel voorgesteld om het werk in een envelop te doen en deze aan jezelf te versturen. De postdienst plaatst er dan een datumstempel op, en dat zou dan bewijs opleveren dat het werk bestond op die datum. Niets is echter minder waar. De stempel bewijst alleen dat de envelop verzonden is op die datum. Niet dat dat specifieke werk er ook werkelijk in zat! Enveloppen hoeven niet te zijn dichtgeplakt wanneer je ze verstuurt tenslotte. Dus hoe weten we wat er destijds inzat?

Bewijs door registratie

Een betere manier om het bewijs te leveren, is door het werk zelf te laten voorzien van een datumstempel. Er zijn diverse instanties die een dateringsdienst aanbieden.

Let wel: een dergelijke datering zegt nog niets over wie de maker of rechthebbende is. Het is immers mogelijk om andermans document te laten dateren. Hiermee kan alleen worden bewezen dat het document op de genoemde datum bestond.

De Belastingdienst

De Belastingdienst kan documenten registreren in een zogeheten onderhandse akte. Hierbij worden een aantal gegevens van het document geregistreerd en voorzien van een datum. Dit is de datum waarop de Belastingdienst het document onder ogen kreeg. Het moet wel een schriftelijk stuk zijn: CD-ROMs en andere elektronische gegevens kunnen niet worden geregistreerd.

Als bewijs van registratie wordt op de geregistreerde akte een sticker bevestigd. Op de sticker staan onder andere de plaats en datum van registratie, een registratie- en volgnummer en een handtekening namens de inspecteur van het belastingkantoor. Deze registratie is gratis.

Voor meer informatie en de adressen waar registratie plaatsvindt, zie de brochure “Registratie van onderhandse akten” (PDF, 68kB).

Het i-Depot van het BBIE

Het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) biedt ook een dienst om documenten van een datumregistratie te voorzien. Dit heet een i-Depot. Er zijn twee manieren: online of per envelop.

  • Bij online indienen kan een tekst of ander digitaal bestand worden opgestuurd via de site van het BBIE. Er wordt dan meteen een digitaal ondertekend bewijs gegenereerd, dat op elk gewenst moment kan worden gedownload.
  • Bij indienen per post moet het document in tweevoud worden opgestuurd. Beide exemplaren worden van een datumstempel voorzien. Een van de twee wordt teruggestuurd. Het tweede exemplaar wordt 5 jaar bewaard bij het Bureau (dit kan worden verlengd). Deze optie is duurder dan de online optie, maar kan worden gebruikt als het werk zich niet leent voor online indienen.

Met een i-Depot kan dus worden bewezen dat een beschrijving, foto of ander werk op een bepaalde datum bestond. Alhoewel deze datering door het Bureau voor de Industriële Eigendom gebeurt, verleent deze datering geen intellectueel eigendomsrecht zoals een octrooi, merk of modelrecht. Het is puur een bewijs dat het document bestond op die datum.

De notaris

De notaris kan een document dateren middels een datumstempel (“voor gezien”). Ook kan de notaris een zogeheten authentieke akte opstellen waarmee de inhoud van het document wordt vastgelegd. Een notariële akte laten opstellen is vaak relatief duur, maar een authentieke akte heeft wel extra bewijskracht: wat de notaris daarin zegt, wordt geacht waar te zijn (art. 157 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Er kan dan geen dispuut meer zijn over de inhoud van het document, tenzij de partij die het aanvecht met keihard bewijs komt dat het document niet klopt.

Commerciële instanties

Naast de bovengenoemde onafhankelijke instanties zijn er ook bedrijven die registratie- of dateringsdiensten aanbieden. Natuurlijk kan ook een commerciële instantie een datumstempel plaatsen, en zo’n datering kan prima als bewijs dienen. Sommige van dergelijke bedrijven pretenderen echter dat hun registratie als “bewijs van eigendom” dient. Dat is niet zo. Iedereen kan elk document laten dateren. Dit zegt niets over wie de auteursrechthebbende of de maker is.

Bewijs door conceptversies

Een andere manier om te bewijzen dat je de maker bent, is de originelen en eerdere conceptversies (drafts) te overleggen. Alleen de maker heeft die immers. Fotografen kunnen hun negatieven of de digitale RAW-bestanden bewaren; de tegenpartij met alleen een verkleinde JPEG-afbeelding kan daar niet tegenop. Tekstschrijvers kunnen hun kladversies laten zien.

Wie een origineel heeft met een datumstempel, komt ook een heel eind bij disputen over latere of bewerkte versies. Immers, in die bewerkte versie is meteen te zien dat deze van het origineel komt. En als van dat origineel de eigendom is bewezen, geldt dat ook voor deze afgeleide versies.

Boeken over dit onderwerp

Handbook of Business Data Communications

Auteur: Hossein Bidogli
Het ‘Handbook of Business Data Communications’ geeft uitgebreide informatie over bedrijfstoepassingen op het Internet en andere kwesties op het gebied van hard- en software. Naast een groot aantal praktijkvoorbeelden beschrijft Bidogli een aantal cases en geeft hij schetsen van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van datacommunicatie. Tevens passeren persoonlijke, sociale en juridische aspecten van datacommunicatie de revue en is een begrippenlijst van technische termen toegevoegd.
Europrijs: 73,95
Bestellen

The Software IP Detective’s Handbook

Auteur: Bob Zeidman
In ‘The Software IP Detective’s Handbook’ laat Bob Zeidman zien wat er allemaal komt kijken aan technische en juridische aspecten bij het voorkomen van IP-diefstal. Hij beschrijft in dit boek een framework en geeft een aantal praktische voorbeelden die u kunt inzetten bij onder andere het kopiëren van software en tegen diefstal.
Europrijs: 57,95
Bestellen

Meer boeken over auteursrecht vinden.


-- Printbare PDF-versie --


No votes yet.
Please wait...

Aanvullingen

Geef zelf een aanvulling.

Geef een aanvulling

Licentie: Creative Commons (Naamsvermelding/Gelijkdelen)

Checklisten:
Aansluiting gebruikersorganisatie 38 vragen.
Sidebar