Intellectueel eigendom

Intellectueel eigendom is de verzamelnaam voor rechten op intellectuele creaties, zoals teksten, foto’s, software, uitvindingen, merknamen en waardevolle kennis. Via wetten zoals de auteurswet en de octrooiwet wordt intellectueel eigendom beschermd.

Voor veel mensen is de term “intellectuele eigendom” (IE) of “intellectuele eigendomsrechten” (IER) gelijk aan auteursrecht, octrooien, merken en databankrechten. Intellectuele eigendom wordt steeds belangrijker voor computers, programmeren en ICT in het algemeen.

Intellectuele en industriële eigendom

Juristen maken vaak onderscheid tussen intellectuele en industriële eigendom. Intellectuele eigendom betreft dan auteursrecht en naburige rechten, terwijl “industriële eigendom” gebruikt wordt voor octrooien, merken, handelsgeheimen (trade secrets), kwekersrechten enzovoorts. Dit onderscheid kwam voort uit het feit dat industriële eigendomsrechten vooral in de industrie werden gebruikt, terwijl intellectuele eigendom het domein was van auteurs, artiesten en andere creatievelingen.

Tegenwoordig is het onderscheid tussen beiden zo goed als verdwenen. De meeste mensen gebruiken “intellectuele eigendom” als algemene term, en laten hieronder ook zaken als octrooien vallen die traditioneel “industrieel” geacht werden.

IE en IER

De term intellectuele eigendom (IE) wordt soms gebruikt ter onderscheid van intellectuele eigendomsrechten (IER). In dat geval betekent de term IE een (abstract) voortbrengsel van de geest, terwijl de term IER een juridisch recht ter bescherming daarvan aanduidt. Zo is bijvoorbeeld een uitvinding een vorm van IE, welke kan worden beschermd door het IER “octrooi”. Een origineel artikel is IE en automatisch beschermd door het IER “auteursrecht”.

In deze betekenis wordt echter meestal de Engelstalige afkorting IPR (Intellectual Property Rights) gebruikt.

De term IE wordt ook wel gebruikt om zaken aan te duiden waar geen apart recht voor bescherming voor bestaat. Een uitvinding kan worden beschermd door een octrooi. Een origineel werk is beschermd door het auteursrecht. Een onderscheidende productnaam kan worden geregistreerd als een merk. Dit zijn dus vormen van IER. Echter, bijvoorbeeld een domeinnaam of een handelsgeheim (trade secret) kunnen wel worden beschouwd als intellectuele eigendom, maar er is geen apart recht waarmee deze te beschermen zijn. Daarom kunnen deze wel IE maar geen IER worden genoemd.

Vormen van IE

Er zijn veel soorten intellectuele eigendom. Deze site richt zich echter op die soorten die het belangrijkste zijn voor ICT. Dit zijn:

  • Octrooien
  • Auteursrecht
  • Merken
  • Databankrechten

Octrooien

Een octrooi (ook wel patent genoemd) is het exclusieve recht om een uitvinding te mogen maken, gebruiken of verkopen in een bepaald land. Om een octrooirecht te verkrijgen, moet de uitvinder een aanvraag indienen bij een Octrooiraad. Een octrooi biedt zeer krachtige juridische remedies tegen inbreukmakers, zelfs tegen inbreukmakers die dezelfde uitvinding geheel onafhankelijk hebben ontwikkeld.

Auteursrecht

Een van de meest zichtbare rechten die de maker heeft op een werk is het auteursrecht (copyright) daarop. Vrijwel elke publicatie, elektronisch of niet, is beschermd door het auteursrecht. Over het algemeen geldt dat een werk beschermd is wanneer het wordt gemaakt. Het is dus niet nodig om auteursrecht aan te vragen. Sommige landen geven echter extra bescherming aan werken waarvan de auteursrechten zijn geregistreerd. Het is niet toegestaan om een auteursrechtelijk beschermd werk te gebruiken of te verspreiden zonder toestemming van de auteur.

Merken

Een merk is, kort gezegd, een teken dat wordt gebruikt om goederen of diensten in het economisch verkeer aan te duiden. Merken zijn vaak woorden of afbeeldingen (zoals logo’s). Soms kunnen ook kleuren of geluiden als merk worden beschermd. Meestal is het nodig om een teken als merk te registreren bij een Merkenbureau alvorens het beschermd is door de merkenwet. De houder van een merk kan anderen verbieden om bepaalde goederen of diensten aan te bieden onder het merk of een sterk gelijkend teken. Ook is het vaak mogelijk om op te treden tegen gebruik van het merk dat afbreuk doet aan de reputatie daarvan.

Databankrechten

Databankrechten zijn een relatief nieuw fenomeen binnen het IE-recht. Tot vrij kort geleden waren verzamelingen feiten alleen onder het auteursrecht beschermd wanneer de verzameling origineel was, bijvoorbeeld een bloemlezing of top 10. De Europese Unie heeft in 1996 een Richtlijn aangenomen om een apart recht (sui generis) voor de bescherming van databanken in te stellen. Dit recht beschermt het opvragen van gegevens uit databanken en het beschikbaar maken van de databank zelf.

Boeken over dit onderwerp

Handbook of Business Data Communications

Auteur: Hossein Bidogli
Het ‘Handbook of Business Data Communications’ geeft uitgebreide informatie over bedrijfstoepassingen op het Internet en andere kwesties op het gebied van hard- en software. Naast een groot aantal praktijkvoorbeelden beschrijft Bidogli een aantal cases en geeft hij schetsen van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van datacommunicatie. Tevens passeren persoonlijke, sociale en juridische aspecten van datacommunicatie de revue en is een begrippenlijst van technische termen toegevoegd.
Europrijs: 73,95
Bestellen

Elektronisch Contracteren (1e druk 2006)

Auteur: Th.J. Beck
Overeenkomsten worden steeds vaker afgesloten via websites of door uitwisseling van e-mail. Een muisklik of een getypte naam vervangt de handtekening. Maar is een dergelijke overeenkomst geldig? Hoe wordt het bestaan daarvan bewezen? Met welke regels moet bij online reclame rekening worden gehouden? De monografie ‘Elektronisch contracteren’ geeft op al dit soort vragen een praktisch antwoord en schetst het juridische kader.
Europrijs: 39,5
Bestellen

Meer boeken over internet vinden.


-- Printbare PDF-versie --


No votes yet.
Please wait...

Aanvullingen

Geef zelf een aanvulling.

Geef een aanvulling

Licentie: Creative Commons (Naamsvermelding/Gelijkdelen)

Checklisten:
Aansluiting gebruikersorganisatie 38 vragen.
Naleving 26 vragen.
Sidebar