ASL 2 en ITIL v3 Hoe liggen de verhoudingen nu?

In 2009 is een nieuwe versie van ASL op de markt gekomen: ASL 2. In het boek waarin ASL2 wordt beschreven wordt summier ingegaan op de relatie tussen de ASL-processen en infrastructuurmanagement, maar niet op de relatie met ITIL. Eerder is al wel literatuur verschenen die ASL 1 vergelijkt met ITIL v2 en ITIL v3. In dit artikel een korte vergelijking tussen ASL 2 en ITIL v3.

Samenvatting van volledige publicatie , eerder gepubliceerd in IT Beheer Magazine (september 2009).

ITIL

ITIL, dat wordt beheerd door de Britse organisatie OGC, biedt richtlijnen voor het inrichten van servicemanagement. Hiermee worden in feite richtlijnen bedoeld voor het inrichten van nieuwe IT-diensten; het begrip ‘service’ staat in ITIL centraal. Een dienst wordt opgebouwd uit dienstverlening rondom producten die interne en externe partijen buiten het gebied van servicemanagement aanleveren.

ITIL v3 bestaat uit vijf boeken, die overeenkomen met de vijf fasen in de levenscyclus van een dienst. Daarin staat dat je:

De bekende tien Service Support- en Service Delivery-processen uit de vorige versies van ITIL zijn verdeeld over deze nieuwe boeken, waarbij enkele processen in meerdere boeken aan de orde komen, omdat ze zowel tactische als operationele elementen bevatten. Verder is het aantal processen uitgebreid tot circa 25. ITIL gebruikt overigens niet alleen processen om servicemanagement te beschrijven. Aanvullend daarop zijn activiteiten, functies, principes enzovoort beschreven die het beeld completeren. Door ITIL alleen als procesmodel te beschouwen – zoals vroeger gebruikelijk was – wordt het tekortgedaan.

In de ITIL-boeken is de klant-leverancierrelatie niet helder. De meeste processen spelen zich alleen af binnen de IT. De beschrijving van enkele processen loopt deels over de klantorganisatie heen. Binnen die processen zijn de verantwoordelijkheden niet duidelijk verdeeld. Ook  valt het op dat informatiemanagement en operationeel functioneel beheer (tegenwoordig door ASL en BiSL gezamenlijk ‘business informatiemanagement’ genoemd) aan de klantzijde niet expliciet worden onderkend.

ITIL richt zich primair op diensten. Daarnaast richt het zich ook op producten, in die zin dat daaraan eisen worden gesteld. ITIL gaat echter nauwelijks in op de manier waarop de producten moeten worden vervaardigd en onderhouden.

ASL

ASL 2 wil net als ASL 1 applicatiemanagement professionaliseren. ASL wordt beheerd door de ASL BiSL Foundation en bestaat uit een framework van processen en een library van best practices op het gebied van applicatiemanagement. Applicatiemanagement wordt hier breed opgevat: het omvat alle processen en activiteiten die nodig zijn om de functionaliteit en de werking van de applicatie (de software) up-to-date te houden voor de levensduur van de ondersteunde bedrijfsprocessen.

In het framework worden zes procesclusters onderscheiden:

Applicatiemanagement

In ITIL v3 wordt onder applicatiemanagement iets anders verstaan dan in ASL (daar maakt onderhoud deel uit van applicatiemanagement, bij ITIL v3 niet). Wel borgt ITIL’s applicatiemanagement dat applicaties die worden gebouwd (nieuwbouw) of verbouwd (onderhoud) aan de eisen vanuit servicemanagement
voldoen.

Applicatiemanagement wordt binnen ITIL niet alleen gezien als activiteit maar ook als een functionele eenheid die applicaties beheert, net als Technical Management binnen ITIL de infrastructuren beheert. De medewerkers maken deel uit van de IT Operations Management-functie.

Applicaties, maatwerk of standaard, zijn vanuit de ITIL-optiek een onderdeel van alle producten en activiteiten die tezamen een IT-dienst vormen.

Procesvergelijking

ASL is ooit ontwikkeld op basis van onder andere ITIL. Daarom bevatten de eerste versies van de beide modellen veel gelijknamige processen. Zowel ASL als ITIL is gebaseerd op best practices, maar elk voor hun eigen scope. Beide beschrijven ze onder andere activiteiten en processen.

De meeste overeenkomst dan wel overlap tussen ITIL en ASL is te vinden in de beheerprocessen. De vier ASL-beheerprocessen zorgen ervoor dat de applicaties dagelijks doen wat ze moeten doen. Het zijn processen die ook in ITIL zijn terug te vinden. Doordat ASL de namen van de processen heeft veranderd en een paar processen heeft geclusterd, en doordat ITIL enkele processen heeft gedecomponeerd, is de gelijkenis tussen ASL en ITIL optisch veel minder evident dan vroeger. Daardoor lijkende relaties ook complexer.

ASL behandelt de processen vanuit de optiek van de applicatiedienstverlener. ITIL vanuit een breder perspectief, maar daardoor ontbreken specifieke applicatieaspecten. ITIL beschrijft de algemene principes van de processen echter veel uitgebreider dan ASL.

Dit geldt ook voor andere overeenkomende processen zoals service level management + service catalogue management (ITIL) en contractmanagement (ASL), supplier management (ITIL) en leveranciersmanagement (ASL), change management (ITIL) en wijzigingenbeheer (ASL).

De opvallendste verschillen en overeenkomsten ITIL en ASL

ASL is nog steeds vooral een procesmodel, ITIL is nu in de eerste plaats een fasenmodel, het beschrijft de fasen die je moet doorlopen in de service lifecycle. Binnen die fasen (en over enkele fasen heen) worden processen onderkend en in de boeken beschreven. Omdat applicatiedienst­verlening in principe dezelfde fasen doorloopt als infrastructuurdienstverlening, zijn veel principes die in de ITIL boeken staan zowel voor infrastructuur­management als applicatiemanagement toepasbaar. Qua filosofie lijkt ASL zich langzaam richting ITIL te bewegen: kijken naar samengestelde diensten.

ITIL besteedt geen aandacht aan de processen waarmee producten die worden opgenomen in de diensten worden gemaakt, terwijl deze processen in ASL net zo belangrijk zijn als de beheerprocessen. Daarnaast is de scheiding tussen klant en leverancier in ASL veel explicieter dan in ITIL.

ASL en ITIL hebben nog steeds veel overeenkomstige processen, ze kijken er echter wel naar vanuit hun eigen invalshoek waardoor de invulling verschilt en ze hebben vaak een andere naam.

In de Engelse boeken van ITIL staan véél meer voorbeelden dan in de standaard ASL-boeken, waardoor het meer praktische boeken zijn. Het Nederlandse ITIL Foundations boek en het basis ASL 2 boek zijn wat dat betreft meer vergelijkbaar.

Het inrichten van de samenwerking tussen ITIL en ASL is op het eerste gezicht ingewikkelder geworden, omdat de processen weinig overeenkomstige namen meer hebben. Toch is dit niet het geval, samenwerking is goed mogelijk en met voldoende kennis prima in te richten. Handvatten hiervoor moeten nog verder worden doorontwikkeld. 

Literatuur

De artikelen waarin procesvergelijkingen tussen ASL1 en ITIL worden gemaakt zijn te vinden op de website van de auteur (www.maise.nl) .


-- Printbare PDF-versie --


Auteur: Machteld Meijer op 23 maart 2011
Categorie: Analyses, Methoden
Tags:, , , , ,
Licentie: Creative Commons (Naamsvermelding/Gelijkdelen)

Checklisten: Geen

Geef een aanvulling

Je moet ingelogd zijn om een aanvulling te geven.

Laatste artikelen